Waarom twijfelen jongeren steeds vaker of video’s echt zijn?

We starten de les met een interactieve werkvorm. Een docent doet zich voor als een robot die een boterham gaat smeren. De leerlingen moeten stap voor stap instructies geven: pak de broodzak met je linkerhand, haal het clipje eraf met je rechterhand, leg het clipje op tafel, open de broodzak, enzovoort.

Deze werkvorm zorgt voor veel interactie en laat leerlingen op een toegankelijke manier kennismaken met de basis van programmeren. Ze ervaren dat een robot alleen kan doen wat je heel precies en in de juiste volgorde instrueert. We sluiten de les af met een video waarin een robot een bouwvakker ondersteunt bij zijn werkzaamheden. En toen gebeurde er iets interessants.

Waarom jongeren online video’s steeds vaker wantrouwen

De video is inmiddels elf jaar oud, maar vrijwel direct reageerden leerlingen dat de video nep moest zijn en door AI was gemaakt. We vroegen waarom zij dat dachten. Het antwoord kwam snel:

“Er zijn heel veel van dit soort video’s online en die zijn door AI gemaakt.”

En eerlijk is eerlijk: die gedachte is niet onlogisch. Voor veel jongeren is het tegenwoordig lastig om te onderscheiden wat echt is en wat niet. Zeker voor leerlingen die nog maar relatief kort actief zijn op YouTube en TikTok, waar AI-gegenereerde beelden steeds normaler worden.

Wat ons vooral bijbleef, is dat digitale geletterdheid niet alleen verandert in onderwerp, maar ook in houding. Waar we zeven jaar geleden in lessen vaak uitlegden dat niet alles wat online staat waar is, lijkt de nieuwe generatie juist te starten vanuit een kritische blik.

“Dit zal wel nep zijn”

Dat is een fundamenteel ander startpunt dan voorheen. Digitale geletterdheid is continu in ontwikkeling. Eerst ging het vooral over geschreven nepnieuws, daarna over deepfakevideo’s van wereldleiders en nu over een grote hoeveelheid AI-beelden en video’s op sociale media. Tegelijkertijd verandert ook de belevingswereld van leerlingen zelf. Zij groeien op in een digitale realiteit die totaal anders is dan die van zeven jaar geleden.

Juist daarom houden we onze lessen en projecten rondom digitale geletterdheid voortdurend actueel. Door zelf voor de klas te blijven staan, zien we wat er leeft bij jongeren en welke vragen zij hebben over technologie, media en betrouwbaarheid. Die inzichten nemen we mee in de ontwikkeling van onze lessen en diensten voor digitale geletterdheid.

Starten met digitale geletterdheid

Wil je net als het ’s Gravendreef College aandacht geven aan digitale geletterdheid, of ben je benieuwd hoe jullie school hiermee aan de slag kan gaan? We komen graag met je in contact om mee te denken en te ondersteunen.